Zout en gezondheid
Kun je leven zonder zout?
Zout bestaat uit de twee elementen, te weten natrium en chloor (in chloride vorm). Beide zijn noodzakelijk voor ons leven en voor onze gezondheid. Chloor zorgt bijvoorbeeld voor de zuurheid in de maag, waar ons voedsel wordt afgebroken. Natrium heeft het lichaam nodig om koolhydraten in ons voedsel af te breken. Zout is ook nodig om de zogeheten elektrolytenbalans in spiercellen te bewaren. De functie van de elektrolytenbalans is een voorwaarde voor het spannen van de spieren. Als we onze spieren niet kunnen spannen, kunnen we niet bewegen. Zout is ook nodig voor de signalen naar de zenuwsynapsen. Maar we hoeven niet bang te zijn voor een plotseling zouttekort. Al het zout dat we nodig hebben (en meer) krijgen we binnen via ons voedsel. Alleen bij intensieve lichamelijke inspanning (zwaar werk of sporten) of langdurig verblijf in de hete zon, hebben we soms behoefte aan wat extra zout. Dit is omdat we bij het transpireren niet alleen vocht verliezen, maar ook zout. Door wat afgepast zout te doen bij wat we drinken, helpen we ons lichaam om de vochtbalans te herstellen. Het zout bindt het vocht in ons lichaam, zodat we het niet meteen weer uitplassen.
Waarom bevat zout jodium?
Aan het zout dat we tegenwoordig in de winkel kopen is jodium toegevoegd. De naam Jozo is zelfs een afkorting van jodiumhoudend zout. Jodium is een element dat de schildklierhormonen beïnvloedt die ons metabolisme regelen. Voordat jodium aan zout werd toegevoegd was krop-ziekte of struma een veel algemener voorkomende ziekte dan tegenwoordig. Struma houdt in dat de schildklier is vergroot. Dit hoeft niet gevaarlijk te zijn, maar in sommige gevallen wordt de afgifte van hormonen nadelig beïnvloed. Wie te veel schildklierhormonen in zijn lichaam heeft wordt hyperactief. Symptomen zijn onder meer angsten, trillingen, hartkloppingen en slapeloosheid. De symptomen bij te weinig schildklierhormonen zijn vermoeidheid, een gezwollen gelaat, haaruitval, menstruatieproblemen en een ruwe huid. De enige manier om struma te voorkomen is door voedsel te eten met jodiumhoudend zout. De keuze voor zout als drager van jodium is ideaal omdat ons dagelijkse zoutgebruik relatief constant is. Voor wie om enige reden geen jodium kan opnemen, bijvoorbeeld vanwege jodiumallergie, bestaat er ook jodiumvrij zout: Jozo Naturel.
Is zout eten veilig?
Of het eten van zout al dan niet gevaarlijk is, is reeds lang onderwerp van discussie. Sommige onderzoekers geloven dat zout hoge bloeddruk veroorzaakt, wat in het ernstigste geval kan resulteren in hart- en vaatziekten. Andere onderzoekers menen dan weer dat de bloeddrukkwestie veel te complex is om zout aan te wijzen als de belangrijkste factor.
In een onlangs door de Duitse TV-zender WDR geproduceerde documentaire werd aangetoond dat onderzoeksresultaten zowel kunnen worden geïnterpreteerd in de zin dat zout slecht is, als dat het onschadelijk is. Er zijn twee speciale zoutonderzoeken die van invloed zijn geweest op het zoutdebat. In het ene voerde de Amerikaanse onderzoeker Lewis Dahl ratten heel zout voedsel. Deze ratten kregen hoge bloeddruk en stierven vroegtijdig. Dat was in 1972. Critici van Dahls conclusie - dat zout hoge bloeddruk veroorzaakt - merkten op dat de enorme hoeveelheid zout in het voedsel van de ratten overeenkomt met een menselijke consumptie van zo’n 500 g zout per dag, een hoeveelheid die geen enkel mens kan consumeren.
Andere levensstijl
In het tweede onderzoek, dat werd uitgevoerd in de jaren tachtig, werden de eetgewoonten van 10.000 mensen uit 52 verschillende etnische groepen onderzocht. Vier van deze populaties hadden een extreem zoutarm dieet en geen bloeddrukproblemen. Bij de andere 48 etnische groepen werd geen duidelijke correlatie tussen bloeddruk en zout vastgesteld. Degenen die de theorie verdedigen dat zout gevaarlijk is, zijn van mening dat het voldoende is om te constateren dat degenen die zeer weinig zout gebruikten geen hoge bloeddruk hadden. Critici van de conclusie geloven echter dat deze vier groepen mensen geen bloeddrukproblemen hebben omdat ze een levensstijl hebben die niet kan worden vergeleken met het jachtige bestaan van onze industriële maatschappij - deze mensen leefden op een traditionele wijze als jager-verzamelaars. Ze hadden geen overgewicht, geen stress en dronken geen alcohol.
De beste manier om minder zout te gebruiken
Er zijn ook onderzoeken waarin wordt aangetoond dat mensen met hoge bloeddruk een lagere bloeddruk krijgen als ze overstappen op een zoutarm dieet. Maar ook hier is het moeilijk om zout aan te wijzen als de grote boosdoener. Het meeste zout dat we binnenkrijgen is namelijk afkomstig van brood en zogeheten fast food zoals pizza’s, worstjes en kant-en-klaar maaltijden. Andere soorten voedsel met minder zout bevatten in het algemeen minder vet en meer vezels. Wie minder zout wil gebruiken doet er goed aan om minder fast food, chips en kant-en-klaar maaltijden te eten, of de maaltijden zelf thuis te bereiden. Gebruik een zout van goede kwaliteit en proef regelmatig of het eten niet te zout is – té zout is gewoon niet goed. Doe geen zout op gerechten zonder te hebben geproefd of het echt nodig is. Een optie is om Jozo Bewust te gebruiken, dat bevat 70% minder natrium als gewoon zout.
