Waar komt het zout vandaan?

Zeezout

In de oceanen bevindt zich het meeste zout. Al sinds de oudheid wint de mens zout uit zeewater. Een eeuwenoude methode voor de productie van zeezout is het verdampen van zeewater in ondiepe bekkens, de zogeheten zoutpannen. De pannen zijn in rijen achter elkaar geplaatst, waarbij het water van de ene pan naar de andere wordt geleid. In elke volgende pan is het zoutgehalte van het water hoger dan in de voorgaande. Omdat het water zo sneller verdampt, verloopt het proces sneller dan wanneer het gewoon in een enkele pan zou verdampen. Ongeveer eenmaal per jaar wordt het zout geoogst. Na de oogst wordt het zout gewassen, gedroogd en gezeefd om verschillende korrelgrootten te verkrijgen. In landen waar het niet voldoende warm en droog is voor dit soort verdamping wordt zeezout soms geproduceerd door zeewater in grote pannen te doen en deze vanaf de onderkant te verwarmen zodat het water verdampt. Zo wordt bijvoorbeeld in het Engelse dorpje Maldon het bekende Maldon sea salt flakes geproduceerd.

 

Steenzout

Steenzout wordt gewonnen in zoutmijnen. Dit zijn ondergrondse zoutafzettingen - de restanten van opgedroogde zeeën. Het zeewater verdampte en het zout hechtte zich op het vaste gesteente om vervolgens door de bewegende aardkorst te worden bedekt. Op sommige plaatsen liggen deze lagen zeer diep. In Duitsland bijvoorbeeld bevindt zout zich in 1.000 meter diepe lagen, terwijl ook in Polen en Denemarken grote zoutafzettingen voorkomen. Dit type zout wordt gewoonlijk steenzout genoemd. Het dient als grondstof voor chemische industrie en als wegenzout of strooizout.

Ex-zoutmijnen zijn door hun geologische gesteldheid ideale opslagplaatsen voor kostbaarheden. Zo worden in verlaten mijnen onder meer archieven, postzegelverzamelingen, bont en aardolieproducten bewaard. Sommige mijnen zijn daarnaast populaire toeristenbestemmingen geworden. Even buiten het Poolse Krakau ligt de grootste zoutmijn van Europa, de Wieliczka-mijn. In de loop der jaren heeft deze mijn zich ontwikkeld tot een fascinerend labyrint van gangen met een lengte van meer dan 20 kilometer, drie Katholieke kapellen, een sanatorium en duizenden andere ruimten. Soms worden er concerten gehouden in de mijn, vanwege de geweldige akoestiek. De Wieliczka-mijn staat op de UNESCO werelderfgoedlijst.

 

Vacuümzout

Vacuümzout is geraffineerd steenzout. Er wordt schoon water in de grote zoutafzettingen gepompt, waarin het zout oplost tot pekel. Deze pekel wordt met speciale hulpstoffen ontdaan van verontreinigingen en vervolgens wordt het water door koken verdampt, hetzij onder druk of onder vacuüm (negatieve druk). Wat overblijft is een zout van > 99,9% zuiver natriumchloride. Met het koken kan ook de grootte van de zoutkorrel worden bepaald, om grof- of fijnkorrelig zout te verkrijgen, afhankelijk van wat gewenst is. Het product dat zo wordt verkregen is puur vacuümzout. In de zoutlagen worden gaten geboord waarin water wordt gespoten. Het zout lost op in het water en wordt weggepompt via leidingen. Als we spreken over vacuümzout, dan bedoelen we meestal steenzout dat op deze manier wordt gedolven. Omdat vacuümzout zo zuiver is, is het zeer veelzijdig. Het kan worden toegepast voor levensmiddelen, de chemische industrie, de visindustrie, de landbouw, waterontharding en vele andere zaken.